Herman Bolten | Meisner Acteertechniek
116
page-template-default,page,page-id-116,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode-theme-ver-14.4,qode-theme-bridge,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.7,vc_responsive

Een simpele benadering

Met de Meisner Acteertechniek leer je om je elke voorstelling weer open te stellen voor je tegenspeler. Zodat elk moment fris, verrassend en krachtig verbonden met de verbeelde situatie is. Je traint om specifiek te handelen vanuit een persoonlijke motivatie. Om dit te bereiken werk je vanuit jouw persoonlijke nieuwsgierigheid, moed en humor. Ik moedig je aan om risico’s te nemen in je acteren.  In de training werk je vanuit wie jezelf bent, met jouw verbeeldingskracht en jouw gevoel voor waarheid.

“Acteren is de vaardigheid om echt te handelen binnen een verbeelde situatie”

meisner acteertechniek-meisner acteertechniek.jpeg

freemanLuisteren is de beste techniek om je in het moment te verankeren. De acteur die ‘in het moment’ speelt wekt nieuwsgierigheid en betrokkenheid op bij het publiek. Misschien is aandacht voor je tegenspeler de sterkste techniek die een acteur heeft om ‘in het moment’ te blijven. Door de eenvoudige opdracht om te luisteren naar wat je scènepartner zegt gaat je aandacht naar die ander. Dit zorgt er ook voor dat je natuurlijk blijft reageren. Acteurs die naar elkaar luisteren beïnvloeden elkaar en creëren daarmee ‘momenten’; die kleine elektrische vonken die de scène tot een interessante gebeurtenis maken. Pas als er tussen de karakters iets gebeurt dat hen raakt of verandert  is er een spannende scène. En alleen als de acteurs luisteren kunnen ze elkaar raken en beïnvloeden.

Natuurlijk kan iedereen luisteren, maar het gaat hier over een speciaal soort luisteren. Je luistert niet alleen naar de woorden maar naar alles. Je staat jezelf toe om de gehele reactie van iemand in je op te nemen; de fysieke reactie, de uitdrukking in de ogen, de expressie van de stem, de inhoud van de woorden, de lichaamsuitdrukking en zelfs iemands geur. Je reageert op wat iemand bedoelt te zeggen of uit te drukken buiten de woorden om. Zo ontstaat chemie op toneel. Met de chemie tussen twee acteurs wordt bedoeld dat ze naar elkaar luisteren met het oor van hun hart. Luisteren is kern van acteren, dat weet elke acteur, zelfs als hij dat niet altijd doet.

mamet

Eén van de meest in het oog springende oefeningen die Meisner ontwikkelde om acteurs direct en instinctief te leren reageren is  ‘de herhaling’. In deze oefening staan twee spelers tegenover elkaar en reageren zij direct op elkaar door te herhalen wat de ander zegt. De uitgesproken zin is altijd gaat altijd over het gedrag van de tegenspeler. Bijvoorbeeld ‘je kijkt opgewekt’. De betekenis, de intensiteit en manier waarop de zin klinkt is afhankelijk van hoe de speler de tegenspeler ervaart. Door deze zin zonder eerst na te denken te herhalen ga je vrijelijk en spontaan te reageren. De uitdaging is om de controle over je acteren los te laten. Gedurende de training worden fictieve elementen aan de oefening toegevoegd. Hierdoor wordt het meer en meer een geïmproviseerde scène.  Het is een “substituut dialoog” maar één waarin je ècht luistert en ècht praat. Dit is een uitstekende basis om met tekst te werken.Wat rest zijn twee mensen die met elkaar verbonden zijn door een onzichtbare draad.

Tips om de oefening mee te doen;

  • Wees eerlijk.
  • Zoek naar jouw persoonlijke standpunt.
  • Laat de herhaling je iets doen.
  • Wees nieuwsgierig naar de ander.

hamlet

Verbeelding is noodzakelijk in het werk van de acteur. Eén van de belangrijkste momenten in het repetitieproces is wanneer je motortje “aanslaat”. Door ontspanning en door iets dat zich aan je opdringt. Dit ‘iets’ is geen intellectuele kennis maar dat wat je tot leven brengt. Wat je verbeelding en je lust om te acteren voedt. Door je fantasie te stimuleren ga je op een gegeven moment denken en voelen; ‘ik weet niet hoe ik het moet vertellen maar laat het me doen’. Hier wordt de acteur creatief en is hij goud aan het delven. En je hebt maar een beetje nodig. Een simpel en effectief middel om je innerlijke leven te activeren is dagdromen. Dagdromen doet elk mens op elk moment van de dag, het is een natuurlijk iets. Ga maar bij jezelf na; met hoeveel mensen heb je in je verbeelding al gesprekken gevoerd, onder de douche of op de fiets, voor je ’s morgens de eerste mens daadwerkelijk tegenkomt?

De acteur gebruikt zijn fantasie bewust om innerlijk in  beweging komen. Om ‘warm’ een scène in te kunnen stappen. Het doel van de acteertechniek is om dit creatieve proces aan te zwengelen. In de trainingen werken we met een reeks van oefeningen om je te verbeelding te stimuleren en de vrije loop te laten. Je vindt  vitale beelden die betekenis voor je hebben. Je verbeelding neemt je zodanig in beslag dat je gedrag verandert; je stem, je houding, je gemoed.

Shakespeare wist als geen ander hoe dat bij acteurs werkt;

Sandford Meisner

 meisner

Sanford Meisner (Amerika 1905 – 1997) acteur en toneelpedagoog ontwikkelde een acteerbenadering die welke nu bekend staat als de Meisner Acteertechniek. Meisner was acteur en medeoprichter van The Group Theatre, een  Amerikaans toonaangevend theatergezelschap. Rond 1930 zag deze groep de opvoering van “De meeuw” van Anton Tjechov. Dit stuk was geregisseerd door de rus  Konstantin Stanislavski. Ze zagen dat alle rollen, ook de kleine, zeer overtuigend, geloofwaardig en levensecht  werden neergezet. Dit was het begin van een grote ommezwaai in het Amerikaans acteren. Meisner en zijn collega acteurs experimenteerden met deze manier van acteren en zo ontwikkelden zij een praktisch toepasbare methode om tot levensecht acteren te komen. Wat we vandaag de dag aan acteren zien op tv, film en toneel is het resultaat van die inspanning. In de groep ontstonden echter verschillende visies op deze methode waarop Meisner besloot de groep te verlaten. Hij ging individueel verder en ontwikkelde een eigen acteermethode. De kern van zijn effectieve en  onorthodoxe spelbenadering is dat menselijk gedrag ontstaat als reactie op een ander of vanuit een situatie. Dat is waarom de acteur leert om vanuit het gedrag van zijn tegenspeler te werken.

 

 “Wat jij doet komt niet door jou; het komt door wat de andere persoon jou laat doen “.

 

Stanislavski

 

konstantinKonstantin Stanislavski was regisseur van het Moskou Kunst Theater. In de voorafgaande periode werd er met grootse gebaren en veel stembuigingen geacteerd. Stanislavski zocht meer geloofwaardige karakters en daarom ontwierp hij een lesmethode om acteurs te trainen in geloofwaardig spel. Kort gezegd leert hij dat acteren beter en geloofwaardiger wordt als je je  richt op het maken van speelbare keuzes in plaats van op hoe een tekst moet klinken. Met een speelbare keuze prikkel je innerlijke leven dat gedrag oproept. Dit werkt het sterkst als je keuze helder en simpel  is.  Je wilt niet uit het moment hoeven stappen om je keuze op te halen. Het publiek hoeft deze keuzes niet te kennen, het raakt geïnteresseerd als een acteur weet waarover hij praat, alsof het een levend gebeuren is.  Je maakt een keuze  die;

  • verbonden is met de meest heldere en frisse  betekenis van het script,
  • je innerlijk leven activeert,
  • je fantasie aanwakkert,
  • persoonlijke betekenis heeft ,
  • die speelbaar is.

 

De nieuwsgierige acteur

 

Stanislavski  zegt het  volgende;

theaterhaarlem“ . . . Nieuwsgierigheid naar je tegenspeler is een voorwaarde voor communicatie tussen acteurs. Op toneel is dit tien keer zo belangrijk dan in het echte leven. Uitwisseling tussen personages is het bloed van theater. Er is geen toneelschrijver die zijn helden opvoert in staat van bewusteloosheid, slapend of in welke toestand dan ook waarbij hun innerlijk leven niet functioneert. Hij zal ook geen personages opvoeren die weigeren kennis te maken. Ook zal hij geen mensen opvoeren die zwijgend aan beide uiteinden van het toneel zitten omdat ze hun gedachten en gevoelens  niet willen uitwisselen. Nee, het publiek wil  de emoties voelen en de gedachten kennen van de mensen die in het stuk spelen.

Hoe anders is het wanneer diezelfde acteurs opkomen en de een wil zijn gevoelens met de andere delen. Of hem overtuigen van iets waar hij in gelooft, terwijl die ander nieuwsgierig is en moeite doet om die gevoelens en gedachten in zich op te nemen.  De toeschouwer is aanwezig bij deze uitwisseling en is getuige van een gesprek. Hij neemt in stilte deel aan de uitwisseling van gevoelens en gedachten en voelt zich sterk bij hun ervaringen betrokken. Als de acteurs de aandacht van de toeschouwer willen blijven vasthouden moeten ze er moeite voor doen om nieuwsgierig te blijven en hun uitwisseling gaande te houden”.