Herman Bolten | Meisner Acteertechniek
116
page-template-default,page,page-id-116,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode-theme-ver-14.4,qode-theme-bridge,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.7,vc_responsive

Een simpele benadering

Met de Meisner Acteertechniek leer je om je elke voorstelling open te stellen voor je tegenspeler. Ook na de 20ste keer wil je fris en verrassend acteren. Je wilt krachtig verbonden zijn met je tegenspeler en het verhaal dat je vertelt. Je traint om te acteren vanuit een persoonlijke motivatie. Je acteert vanuit wie jij bent. Met jouw verbeeldingskracht, en gevoel voor waarheid. Ik moedig je aan eerlijk te zijn en risico’s te nemen. Je acteren te voorzien van jouw persoonlijke nieuwsgierigheid, moed en humor.

“Acteren is de vaardigheid om echt te handelen binnen een verbeelde situatie”

meisner acteertechniek-meisner acteertechniek.jpeg

freemanLuisteren is kern van acteren, dat weet elke acteur, zelfs als hij dat niet altijd doet. Luisteren is de beste techniek om je in het moment te verankeren.  De acteur die ‘in het moment’ is wekt nieuwsgierigheid en betrokkenheid op bij het publiek. Door de eenvoudige opdracht om te luisteren naar wat je scènepartner zegt gaat je aandacht naar die ander. Dit zorgt er ook voor dat je natuurlijk blijft reageren. Acteurs die naar elkaar luisteren beïnvloeden elkaar en creëren daarmee ‘momenten’; die kleine elektrische vonken die de scène tot een interessante gebeurtenis maken. Pas als er tussen de karakters iets gebeurt dat hen raakt of verandert  is er een spannende scène. En alleen als de acteurs luisteren kunnen ze elkaar raken en beïnvloeden.

Natuurlijk kan iedereen luisteren, maar het gaat hier over een speciaal soort luisteren. Je luistert niet alleen naar de woorden maar naar alles. Je staat jezelf toe om de gehele reactie van iemand in je op te nemen. De fysieke reactie, de uitdrukking in de ogen, de expressie van de stem, de inhoud van de woorden, de lichaamsuitdrukking en zelfs iemands geur. Je luistert naar de intentie. Intentie is wat iemand bedoelt te zeggen. Acteurs die naar elkaar luisteren met het oor van hun hart, en van daar uit reageren, creëren chemie.

mamet

Acteren gaat over het geloofwaardig en boeiend vertellen van een verhaal. In de Meisner Acteertechniek leren we om te acteren vanuit contact met je tegenspeler. De kernoefening van Meisner is “de herhaling”. Hiermee bouw je een solide basis om met tekst te werken. Spontaan en levendig.  Je traint om direct en zonder censuur te reageren op je tegenspeler. Dit begint met luisteren. Niet alleen luister je met je oren naar de letterlijke betekenis van de woorden. Ook luister je naar de intentie van je tegenspeler. Wat wil je tegenspeler je duidelijk maken? Je let ook op het non verbale gedrag. Op deze manier luister je naar je tegenspeler.

Je herhaalt de tekst die je hoort. Je hoeft nergens over na te denken. Vervolgens is het belangrijk dat je je eigen gevoel toelaat.  Stel je open op. Wat roept je tegenspeler bij je op? Wat ervaar je? Je brengt je volle aandacht naar de ander. En tegelijkertijd reageer je instinctmatig. Zonder na te denken. Zonder te overwegen reageer je op de intentie van je tegenspeler.  Je reageert ook op het non verbale gedrag van je scènepartner. Je bent verbonden èn met jezelf èn met de ander. Door dit te doen creëer je een echt gesprek in het hier en nu.

hamlet

Verbeelding is essentiël voor  acteren. Eén van de belangrijkste momenten in het repetitieproces is wanneer je motortje “aanslaat”. Doordat er zich iets aan je opdringt. Dit ‘iets’ is geen intellectuele kennis, maar je verbeelding die tot leven komt. Waardoor je  zin krijgt om te acteren. Door je fantasie te stimuleren ga je op een gegeven moment denken en voelen; ‘ik weet niet hoe ik het moet vertellen maar laat het me doen’. Dan wordt de acteur creatief en ben je goud aan het delven. En je hebt maar een beetje nodig. Shakespeare noemt het de droom van een hartstocht.

Je gebruikt je fantasie om innerlijk in beweging komen. Om ‘warm’ een scène in te stappen. Het doel van de Meisner Acteertechniek is om dit creatieve proces aan te zwengelen. In de trainingen werken we met een reeks van oefeningen om je te verbeelding te stimuleren. Je zoekt  vitale beelden die betekenis voor jou hebben. Misschien niet voor een ander maar wel voor jou. Je verbeelding neemt je zodanig in beslag dat je verandert. Dat je bloed sneller gaat stromen. Dat je stem, je houding, je gemoed anders wordt.

William Shakespeare weet als geen ander hoe dit bij acteurs werkt. Hij laat Hamlet zich verwonderen over de toneelspelers die zojuist optraden. Lees hiernaast zijn relaas.

Sandford Meisner

 meisner

Sanford Meisner (Amerika 1905 – 1997) acteur en toneelpedagoog ontwikkelde een acteerbenadering die welke nu bekend staat als de Meisner Acteertechniek. Meisner was acteur en medeoprichter van The Group Theatre, een  Amerikaans toonaangevend theatergezelschap. Rond 1930 zag deze groep de opvoering van “De meeuw” van Anton Tjechov. Dit stuk was geregisseerd door de rus  Konstantin Stanislavski. Ze zagen dat alle rollen, ook de kleine, zeer overtuigend, geloofwaardig en levensecht  werden neergezet. Dit was het begin van een grote ommezwaai in het Amerikaans acteren. Meisner en zijn collega acteurs experimenteerden met deze manier van acteren en zo ontwikkelden zij een praktisch toepasbare methode om tot levensecht acteren te komen. Wat we vandaag de dag aan acteren zien op tv, film en toneel is het resultaat van die inspanning. In de groep ontstonden echter verschillende visies op deze methode waarop Meisner besloot de groep te verlaten. Hij ging individueel verder en ontwikkelde een eigen acteermethode. De kern van zijn effectieve en  onorthodoxe spelbenadering is dat menselijk gedrag ontstaat als reactie op een ander of vanuit een situatie. Dat is waarom de acteur leert om vanuit het gedrag van zijn tegenspeler te werken.

 

 “Wat jij doet komt niet door jou; het komt door wat de andere persoon jou laat doen “.

 

Stanislavski

 

konstantinKonstantin Stanislavski was regisseur van het Moskou Kunst Theater. In de voorafgaande periode werd er met grootse gebaren en veel stembuigingen geacteerd. Stanislavski zocht meer geloofwaardige karakters en daarom ontwierp hij een lesmethode om acteurs te trainen in geloofwaardig spel. Kort gezegd leert hij dat acteren beter en geloofwaardiger wordt als je je  richt op het maken van speelbare keuzes in plaats van op hoe een tekst moet klinken. Met een speelbare keuze prikkel je innerlijke leven dat gedrag oproept. Dit werkt het sterkst als je keuze helder en simpel  is.  Je wilt niet uit het moment hoeven stappen om je keuze op te halen. Het publiek hoeft deze keuzes niet te kennen, het raakt geïnteresseerd als een acteur weet waarover hij praat, alsof het een levend gebeuren is.  Je maakt een keuze  die;

  • verbonden is met de meest heldere en frisse  betekenis van het script,
  • je innerlijk leven activeert,
  • je fantasie aanwakkert,
  • persoonlijke betekenis heeft ,
  • die speelbaar is.

 

De nieuwsgierige acteur

 

Stanislavski  zegt het  volgende;

theaterhaarlem“ . . . Nieuwsgierigheid naar je tegenspeler is een voorwaarde voor communicatie tussen acteurs. Op toneel is dit tien keer zo belangrijk dan in het echte leven. Uitwisseling tussen personages is het bloed van theater. Er is geen toneelschrijver die zijn helden opvoert in staat van bewusteloosheid, slapend of in welke toestand dan ook waarbij hun innerlijk leven niet functioneert. Hij zal ook geen personages opvoeren die weigeren kennis te maken. Ook zal hij geen mensen opvoeren die zwijgend aan beide uiteinden van het toneel zitten omdat ze hun gedachten en gevoelens  niet willen uitwisselen. Nee, het publiek wil  de emoties voelen en de gedachten kennen van de mensen die in het stuk spelen.

Hoe anders is het wanneer diezelfde acteurs opkomen en de een wil zijn gevoelens met de andere delen. Of hem overtuigen van iets waar hij in gelooft, terwijl die ander nieuwsgierig is en moeite doet om die gevoelens en gedachten in zich op te nemen.  De toeschouwer is aanwezig bij deze uitwisseling en is getuige van een gesprek. Hij neemt in stilte deel aan de uitwisseling van gevoelens en gedachten en voelt zich sterk bij hun ervaringen betrokken. Als de acteurs de aandacht van de toeschouwer willen blijven vasthouden moeten ze er moeite voor doen om nieuwsgierig te blijven en hun uitwisseling gaande te houden”.